Towary podwójnego zastosowania

Towary podwójnego zastosowania oznaczają produkty, łącznie z oprogramowaniem i technologią, które mogą być stosowane zarówno w celach cywilnych jak i wojskowych. Dlatego też eksport, import oraz tranzyt jak i usługi pośrednictwa lub pomoc techniczna dotycząca tego rodzaju towaru podlegają ścisłej kontroli organów państwowych.

Na terenie Polski sprawy dotyczące tego zagadnienia reguluje głównie Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. (Dz. U. z 2004 r. nr 229, poz. 2315) i późniejsza jej nowelizacja z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 162, poz.1695). Zgodnie z ustawą import określonych grup towarów na terytorium RP jest monitorowany przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Aby móc importować towar podwójnego zastosowania, określony w wykazie towarów w ww. ustawie, należy dokonać pisemnego zgłoszenia organowi monitorującemu import (Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego) zamiar importu tego rodzaju towaru. Zgłoszenia tego dokonuje się na specjalnym formularzu dostępnym na stronie ABW. W przypadku eksportu natomiast niezbędne jest uzyskanie zezwolenia na eksport, którego udziela Departament Kontroli Eksportu. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie końcowego użytkownika, którego głównym celem jest zabezpieczenie transferu towarów do nieuprawnionego odbiorcy (szczegółowe dane znaleźć można na stronie Ministerstwa Gospodarki www.mg.gov.pl).

Dla przedsiębiorców dokonujących obrotu towarami o podwójnym zastosowaniu na szerszą skalę stworzony został Wewnętrzny System Kontroli (w skrócie WSK), którego kryteria zatwierdził Minister Gospodarki 21.05.2001 r. Ściśle odpowiada on wymogom normy ISO 9001 i może zostać wdrożony jedynie w tych przedsiębiorstwach, które dokonały certyfikacji norm ISO. System ten polega na prowadzeniu pełnej ewidencji prowadzonego przez firmę obrotu zgodnie z regulacjami prawnymi. Nad poprawnością działania systemu w firmie czuwa pełnomocnik ds. kontroli obrotu jak również jednostka certyfikująca, dokonująca w firmie regularnych audytów zewnętrznych.